Czym są i do czego wykorzystywane są noże tokarskie?

Noże tokarskie jak sama nazwa wskazuje wykorzystywane są do tokarek, które odpowiedzialne są za skrawanie. Noże tokarskie posiadają tylko jedno ostrze i dzięki niemu możemy wykonać toczenie zewnętrzne i wewnętrzne. Obrabiane tworzywo najczęściej jest w kształcie walca albo innej bryły obrotowej i za pomocą noży tokarskich możliwe jest uformowanie go w inny kształt. Poza toczeniem za ich pomocą można wykonać przecinanie, wcinanie, gwintowanie oraz rowkowanie. Tokarki są dosyć popularnym urządzeniem do wytwarzania gwintów. Z czego wygląda nóż tokarski i jakie możemy wyróżnić jego modele? Jakich innych maszyn użyjemy do tworzenia gwintów?

Jak zbudowany jest nóż tokarski?

Nóż tokarski zbudowany jest z dwóch części – roboczej i chwytowej. Część chwytowa instalowana jest bezpośrednio w tokarce, część robocza za to zawiera kilka innych fragmentów i to dzięki niej możliwa jest praca noża. Jej elementem jest powierzchnia natarcia oraz przyłożenia, krawędź skrawająca, ostrze a także naroże. Wszystkie części mają inną funkcję i wystarczy, że nie będzie jednej z nich a nóż będzie bezużyteczny. Noże tokarskie zrobione mogą być ze stali szybkotnącej i znajdą wtedy zastosowanie przy obróbce stali, staliwa, żeliwa oraz miękkiego mosiądzu. Drugi materiał wykonania to płytki wykonane z węglików spiekanych, dzieli się je jeszcze na kategorie S oraz H i obydwa będą wykorzystywane przy innych materiałach.

Na jakie kategorie można podzielić noże tokarskie?

Noże tokarskie podzielić można ze względu na różne kryteria. Zazwyczaj można natknąć się na podział według techniki obróbki. W takich sytuacjach rozróżniamy noże punktowe, kształtowe oraz obwiedniowe. Te pierwsze stykają się z kształtowanym przedmiotem punktowo, czyli tylko wierzchołkiem ostrza. Noże kształtowe będą obrabiały tworzywo krawędzią ostrza, a noże obwiedniowe cechują się formowaniem poprzez przetaczanie się po powierzchni.

Drugim sposobem na podział noży tokarskich będzie ze względu na ich budowę.

Wyodrębniamy wtedy noże tokarskie jednolite, składane, noże z płytką lutowaną oraz noże oprawkowe. Te pierwsze są wykonane tylko z jednego typu materiału i najczęściej jest to stal, składane za to będą posiadały wymienne płytki z węglików spiekanych. Noże z płytką lutowaną wykorzystywane są do toczenia wzdłużnego, zewnętrznego czy też wewnętrznego, ale też do przecinania i planowania. Noże oprawkowe za to tworzą nowe noże tokarskie, które mają nieregularne kształty – promieniowe, przezieraki, wytaczaki a także zdzieraki.

Za pomocą jakich narzędzi najlepiej obrabiać gwinty?

Gwinty można wykonywać za pomocą paru różnych technik. Wyodrębnić możemy obróbkę walcowaniem, szlifowaniem, frezowaniem, nacinanie gwintownikiem albo nożami stycznymi wagnera oraz nacinanie na tokarce.

Dostępne na rynku noże styczne wagnera są bardzo specjalistycznym oraz skomplikowanym narzędziem, ale przy wykorzystaniu ich proces obróbki przebiega niezmiernie szybko.

Najprostszymi technikami będzie nacinanie na gwintowniku i nacinanie gwintu narzynką. Bardzo często będą one też stosowane w przydomowych warsztatach jeśli tylko posiadamy odpowiednie sprzęty. Warto także mieć na uwadze, że na gwintowniku zrobimy jedynie gwinty wewnętrzne, a za pomocą narzynki gwinty zewnętrzne.

Źródło: Szlifmet – walcowanie gwintów